Chuyển diện định cư Mỹ mà không cần rời khỏi nước Mỹ, thường được gọi là Điều chỉnh Tình trạng (Adjustment of Status – AOS), anh chị cần thực hiện một quy trình cụ thể thông qua Cục Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS). Quy trình này áp dụng cho những người đang ở Mỹ hợp pháp và muốn chuyển từ tình trạng không định cư (như visa du học F-1, visa lao động H-1B, visa du lịch B1/B2 hoặc visa hôn phu/hôn thê K-1) sang tình trạng thường trú nhân (thẻ xanh). Dưới đây là phân tích và hướng dẫn chi tiết về thủ tục này, bao gồm các điều kiện, bước thực hiện, giấy tờ cần thiết, và các lưu ý quan trọng.

Điều chỉnh Tình trạng (AOS) là quá trình nộp đơn xin thẻ xanh trong khi bạn đang ở Mỹ, thay vì phải rời khỏi Mỹ để xin visa định cư thông qua xử lý lãnh sự (Consular Processing) tại Đại sứ quán hoặc Lãnh sự quán Mỹ ở nước ngoài. Quy trình này thường được áp dụng cho các diện định cư phổ biến như:

• Diện bảo lãnh gia đình: Ví dụ, vợ/chồng, con cái, hoặc cha mẹ của công dân Mỹ hoặc thường trú nhân.
• Diện lao động: Dựa trên việc được nhà tuyển dụng bảo lãnh (ví dụ, visa EB-1, EB-2, EB-3).
• Diện đầu tư: Như chương trình đầu tư EB-5.
• Diện đặc biệt: Ví dụ, người tị nạn, người xin tị nạn, hoặc những trường hợp đặc biệt khác (như Diversity Visa Lottery nếu đã ở Mỹ).

Ưu điểm của AOS

• Không cần rời khỏi Mỹ, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại.
• Có thể xin giấy phép lao động (EAD) và giấy phép đi lại (Advance Parole) trong thời gian chờ xét duyệt.
• Phù hợp với những người đã ở Mỹ hợp pháp và muốn duy trì tình trạng cư trú liên tục.

Hạn chế và rủi ro khi chuyển diện định cư Mỹ (AOS)

• Chỉ áp dụng nếu bạn đang ở Mỹ hợp pháp (ví dụ, visa còn hiệu lực hoặc trong thời gian ân hạn).
• Nếu tình trạng visa của bạn đã hết hạn hoặc bạn nhập cảnh bất hợp pháp, bạn có thể không đủ điều kiện hoặc cần tư vấn luật sư di trú.
• Thời gian xử lý có thể kéo dài (từ vài tháng đến vài năm, tùy thuộc vào diện định cư và văn phòng USCIS).

Để đủ điều kiện nộp đơn AOS, anh chị cần đáp ứng các yêu cầu sau:

Có mặt hợp pháp tại Mỹ

• Anh chị phải đang ở Mỹ với tư cách hợp pháp (ví dụ, visa F-1, H-1B, K-1, B1/B2 v.v.) tại thời điểm nộp đơn.
• Nếu visa đã hết hạn, anh chị cần chứng minh rằng anh chị vẫn duy trì tình trạng hợp pháp (ví dụ, trong thời gian ân hạn hoặc đang chờ gia hạn visa).

Có diện định cư đủ điều kiện

• Diện gia đình: Phải có người bảo lãnh là công dân Mỹ hoặc thường trú nhân (ví dụ, vợ/chồng, cha mẹ, con cái).
• Diện lao động: Có đơn bảo lãnh từ nhà tuyển dụng (Mẫu I-140) được USCIS chấp thuận.
• Diện đầu tư EB-5: Đã đầu tư ít nhất 800.000 USD vào dự án được USCIS phê duyệt và đáp ứng các yêu cầu tạo việc làm.
• Diện đặc biệt: Ví dụ, người tị nạn hoặc người xin tị nạn đã được chấp thuận.

Không thuộc các trường hợp bị cấm

• Không vi phạm luật di trú (ví dụ, nhập cảnh bất hợp pháp hoặc làm việc trái phép).
• Không có tiền án hoặc các vấn đề liên quan đến an ninh, sức khỏe, hoặc gian lận hồ sơ.
• Nếu từng ở Mỹ bất hợp pháp quá 180 ngày, anh chị có thể phải đối mặt với lệnh cấm nhập cảnh 3-10 năm nếu rời khỏi Mỹ, do đó AOS là lựa chọn phù hợp để tránh rủi ro này.

Có ngày ưu tiên (Priority Date) hiện hành (nếu áp dụng)

Đối với một số diện visa (như F2A, F2B, EB-2, EB-3), anh chị cần kiểm tra Visa Bulletin hàng tháng của Bộ Ngoại giao Mỹ để đảm bảo ngày ưu tiên của mình đã đến lượt xét duyệt

Dưới đây là quy trình chi tiết để nộp đơn AOS theo Mẫu I-485:

Bước 1: Xác định diện định cư và chuẩn bị đơn bảo lãnh

Diện gia đình:

• Người bảo lãnh (công dân Mỹ hoặc thường trú nhân) nộp Mẫu I-130 cho USCIS để chứng minh mối quan hệ hợp pháp (ví dụ, giấy đăng ký kết hôn, giấy khai sinh).
• Nếu bạn đang ở Mỹ theo visa K-1 (hôn phu/hôn thê), bạn cần kết hôn với công dân Mỹ trong vòng 90 ngày sau khi nhập cảnh trước khi nộp đơn I-485.

Diện lao động:

Nhà tuyển dụng nộp Mẫu I-140 để bảo lãnh bạn. Một số trường hợp (như EB-1 cho người có khả năng đặc biệt) có thể tự bảo lãnh mà không cần nhà tuyển dụng.

Diện đầu tư EB-5:

Nộp Mẫu đơn I-526 để chứng minh khoản đầu tư 800.000 USD (hoặc 1.050.000 USD tùy khu vực) và tạo ít nhất 10 việc làm toàn thời gian cho người lao động Mỹ.

Diện đặc biệt:

• Nếu bạn là người tị nạn hoặc xin tị nạn, bạn cần nộp Mẫu I-730 (dành cho người phụ thuộc) hoặc các mẫu đơn liên quan khác.
• Thời gian xử lý: Tùy thuộc vào diện định cư, thời gian xét duyệt đơn bảo lãnh có thể từ 6 tháng đến vài năm.

Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ AOS (Mẫu I-485)

Sau khi đơn bảo lãnh (I-130, I-140, hoặc I-526) được nộp, anh chị có thể nộp Mẫu I-485 (Adjustment of Status). Hồ sơ cần bao gồm:

Các mẫu đơn chính:

• Mẫu I-485: Đơn xin điều chỉnh tình trạng sang thường trú nhân.
• Mẫu I-864 (Affidavit of Support): Cam kết bảo trợ tài chính từ người bảo lãnh (đối với diện gia đình), chứng minh khả năng tài chính để hỗ trợ bạn.
• Mẫu I-765 (Application for Employment Authorization): Nếu bạn muốn xin giấy phép lao động (EAD) trong thời gian chờ xét duyệt.
• Mẫu I-131 (Application for Travel Document): Nếu bạn muốn xin giấy phép đi lại (Advance Parole) để rời khỏi Mỹ mà không ảnh hưởng đến đơn AOS.
• Mẫu I-693 (Report of Medical Examination and Vaccination Record): Kết quả khám sức khỏe từ bác sĩ được USCIS chỉ định.

Giấy tờ bổ sung:

• Hộ chiếu còn hiệu lực (có visa không định cư hiện tại).
• Bản sao I-94 (Arrival/Departure Record) để chứng minh bạn nhập cảnh hợp pháp.
• Hai ảnh cỡ 5×5 cm (theo tiêu chuẩn ảnh visa Mỹ).
• Bản sao giấy khai sinh, giấy đăng ký kết hôn, hoặc giấy ly hôn (nếu có).
• Bản sao giấy tờ chứng minh mối quan hệ (nếu diện gia đình): ảnh chụp chung, email, hóa đơn điện thoại, v.v.
• Bản khai thuế và mẫu W-2 của người bảo lãnh (đối với diện gia đình).

Phí nộp đơn:

• Mẫu I-485: 1.440 USD (tính đến 2025, có thể thay đổi).
• Mẫu I-765 và I-131: Miễn phí nếu nộp cùng I-485.
• Phí sinh trắc học: 85 USD (trừ một số trường hợp được miễn).

Bước 3: Nộp hồ sơ cho USCIS

• Gửi hồ sơ đến địa chỉ USCIS được chỉ định (thường là trung tâm xử lý tại Chicago, Phoenix, hoặc Dallas, tùy thuộc vào diện định cư và nơi cư trú).
• Anh chị có thể nộp trực tiếp hoặc qua đường bưu điện. Đảm bảo giữ lại biên nhận (Receipt Notice) để theo dõi tình trạng hồ sơ.

Bước 4: Tham gia lấy dấu vân tay (Sinh trắc học)

Sau khi nhận hồ sơ, USCIS sẽ gửi thông báo (Notice of Action) để anh chị đến Trung tâm Hỗ trợ Hồ sơ (ASC) lấy dấu vân tay và chụp ảnh.
Sinh trắc học thường được thực hiện trong vòng 1-2 tháng sau khi nộp đơn.

Bước 5: Phỏng vấn (nếu cần)

• Một số trường hợp (đặc biệt là diện bảo lãnh gia đình) yêu cầu phỏng vấn trực tiếp tại văn phòng USCIS.
• Trong buổi phỏng vấn, nhân viên USCIS sẽ xác minh tính trung thực của hồ sơ, mối quan hệ (nếu là diện gia đình), và các thông tin liên quan.
• Chuẩn bị trả lời các câu hỏi về mối quan hệ, tài chính, hoặc mục đích định cư. Mang theo bản gốc các giấy tờ đã nộp.

Bước 6: Nhận kết quả

• Nếu được chấp thuận, bạn sẽ nhận thẻ xanh (thẻ xanh 2 năm cho diện bảo lãnh vợ/chồng hoặc EB-5, hoặc thẻ xanh 10 năm cho các diện khác).
• Nếu bị từ chối, USCIS sẽ gửi thư giải thích lý do. Bạn có thể kháng cáo hoặc bổ sung giấy tờ theo hướng dẫn.

Thời gian xử lý dự kiến:

• Diện gia đình: 12-24 tháng (nhanh hơn nếu bảo lãnh bởi công dân Mỹ).
• Diện lao động: 18-36 tháng, tùy thuộc vào ngày ưu tiên và loại visa (EB-1, EB-2, EB-3).
• Diện EB-5: 24-48 tháng, tùy thuộc vào dự án đầu tư và số lượng hồ sơ.

Trong quá trình thực hiện, nếu có luật sư di trú sẽ giúp quá trình chuyển diện diễn ra thuận lợi và nhanh chóng hơn. Ngoài ra, các nguồn thông tin anh chị có thể tham khảo như là:

• Trang web chính thức của USCIS (uscis.gov) cung cấp thông tin chi tiết về mẫu đơn, phí, và quy trình AOS.
• Kiểm tra Visa Bulletin tại travel.state.gov để biết tình trạng ngày ưu tiên.
• Tham khảo thông tin từ Đại sứ quán Mỹ tại Việt Nam (vn.usembassy.gov) về các quy định di trú.

Trên đây là hướng dẫn chi tiết về thủ tục chuyển diện định cư Mỹ không cần rời khỏi nước Mỹ. Hy vọng mang đến thông tin hữu ích cho quý anh/chị, giúp rút ngắn thời gian sở hữu thẻ Xanh